شناسایی گیاهان دارویی منطقه ارسباران و مطالعه دانش بومی مردم محلی (مطالعه موردی: جنگلهای ارسباران، حوضه آبخیز مردانقم چای)

نویسندگان

اسلام ذوالفقاری

دانشجوی دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران ابراهیم عادلی

استاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران ولی اله مظفریان

دانشیار، بخش تحقیقات گیاه شناسی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور ساسان بابایی

استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران قاسم حبیبی بی بالان

چکیده

گیاهان بومی و اندمیک، ذخایر توارثی گیاهی هر منطقه محسوب می شوند و به دلیل دارا بودن صفات مرفولوژیکی مطلوب، مقاومت به آفات و امراض و سازگاری به شرایط اکولوژیک از اهمیت خاصی برخوردارند. این تحقیق با هدف شناسایی گیاهان دارویی از فلور ارسباران، حوضه مردانقم چای و مطالعه دانش بومی مردم محلی مرتبط با گیاهان دارویی و عوامل مؤثر بر آن، انجام شده است. برای دستیابی به این هدف، پس از شناسایی فلور منطقه و تفکیک گیاهان دارویی، به جمع آوری اطلاعات با ارائه پرسشنامه، به صورت تصادفی از جمعیت بالای 20 سال به تعداد 180 نمونه، پرداخته شد. نتایج نشان داد که 30% از فلور منطقه شامل گیاهان دارویی باارزش است که متعلق به 56 جنس و 30 خانواده گیاهی می باشد و با توجه به برداشت گیاهان برای مقاصد دارویی توسط مردم محلی، خانواده های labiatae، compositae، rosaceae، urticaceae، umbellifereae و grossulariaceae به ترتیب دارای بیشترین مصرف در منطقه می باشند. نتایج تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده از پرسشنامه ها در نرم افزار spss، با آزمون ناپارامتری kruskal-wallis و ضریب همبستگی اسپیرمن نشان داد که از میان فاکتورهای مؤثر بر میزان شناخت گیاهان دارویی موجود در منطقه، رابطه بین شناخت و دسترسی به خانه بهداشت جهت درمان در روستا معنی دار است (05/0 =p). یعنی دسترسی به پزشک، بر میزان آشنایی مردم محلی با گیاهان دارویی، مؤثر بوده است و همچنین رابطه آن با میزان دسترسی جنگل نشینان به شهرهای اطراف جهت معالجه نیز معنی دار است (01/0 =p)، یعنی محدودیت تردد، بر میزان شناخت گیاهان دارویی توسط جنگل نشینان، اثرگزار بوده است، ولی رابطه بین شناخت گیاهان دارویی با سن و سطح تحصیلات افراد و میزان مصرف داروهای شیمیایی معنی دار نیست. یعنی سن و سطح تحصیلات افراد محلی و میزان مصرف داروهای شیمیایی در شناخت گیاهان دارویی تأثیری نداشته است (05/0 =p).

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

شناسایی گیاهان دارویی منطقه ارسباران و مطالعه دانش بومی مردم محلی (مطالعه موردی: جنگلهای ارسباران، حوضه آبخیز مردانقم چای)

گیاهان بومی و اندمیک، ذخایر توارثی گیاهی هر منطقه محسوب می شوند و به دلیل دارا بودن صفات مرفولوژیکی مطلوب، مقاومت به آفات و امراض و سازگاری به شرایط اکولوژیک از اهمیت خاصی برخوردارند. این تحقیق با هدف شناسایی گیاهان دارویی از فلور ارسباران، حوضه مردانقم چای و مطالعه دانش بومی مردم محلی مرتبط با گیاهان دارویی و عوامل مؤثر بر آن، انجام شده است. برای دستیابی به این هدف، پس از شناسایی فلور منطقه و ...

متن کامل

مطالعه ات‌اکولوژیکی درختچه دارویی و با ارزش قره‌قات Ribes biebersteinii در ارسباران، مطالعه موردی: شمال غرب ایران، حوضه مردانقم چای، جنگل ارسباران

گیاهان دارویی به‌عنوان محصولات غیرچوبی جنگل‌ها، در هر منطقه ای به‌عنوان ذخایر با ارزش اکوسیستم مربوط به خود هستند که در محل دیگری امکان تولید متابولیت‌های ثانویه وجود ندارد. درختچه گالش انگور صخره ای  Ribes biebersteinii، از گونه‌های با ارزش و کمیاب جنگل‌های ارسباران است که به‌دلیل خواص دارویی ارزشمند، مورد توجه مردم بومی و همچنین عطاری‌های شهرستان‌های اطراف می‌باشد. لذا  این تحقیق در جنگل ارسب...

متن کامل

دانش اکولوژیک سنتی مردم محلی از خواص دارویی گیاهان علفی و بوته‌ای در حوزه ایلگنه چای ارسباران

دانش سنتی بخشی از فرهنگ منحصر به فرد هر سرزمین است که در جهت سازگاری با شرایط محیطی از طریق تجربه حاصل شده است و به مرور به بخشی از فرهنگ اجتماعی و تولیدی آن جامعه تبدیل شده است. گیاه‌شناسی قومی، نزدیکترین روش ممکن برای مطالعه دانش مردم از کاربردهای متعدد گیاهانی است که آن‌ها را به کار می‌برند. این پژوهش با هدف بررسی دانش سنتی اکولوژیکی مردم محلی روستاهای جنگلی ارسباران درباره خواص دارویی گیاها...

متن کامل

بررسی مهمترین عوامل محیطی مؤثر بر استقرار درختچه پیرو (Juniperus communis L.)، بررسی موردی: جنگل ارسباران، حوضه آبخیز مردانقم چای

این تحقیق در جنگل ارسباران، حوضه آبخیز مردانقم چای برای بررسی اکولوژیکی و دستیابی به مهمترین عاملهای محیطی مؤثر در استقرار و پراکنش درختچه دارویی پیرو (Juniperus communis)، انجام شد. در این تحقیق برای برداشت فلوریستیک، قطعات نمونه‌ای به مساحت 400 مترمربع و به تعداد 97 پلات، پوشش گیاهی در اشکوب‌های مختلف، با استفاده از جدول تغییریافته براون- بلانکه ثبت شدند. در مرکز قطعات نمونه، از افق معدنی خاک...

متن کامل

بررسی مهمترین عوامل محیطی مؤثر بر استقرار درختچه پیرو (juniperus communis l.)، بررسی موردی: جنگل ارسباران، حوضه آبخیز مردانقم چای

این تحقیق در جنگل ارسباران، حوضه آبخیز مردانقم چای برای بررسی اکولوژیکی و دستیابی به مهمترین عاملهای محیطی مؤثر در استقرار و پراکنش درختچه دارویی پیرو (juniperus communis)، انجام شد. در این تحقیق برای برداشت فلوریستیک، قطعات نمونه ای به مساحت 400 مترمربع و به تعداد 97 پلات، پوشش گیاهی در اشکوب های مختلف، با استفاده از جدول تغییریافته براون- بلانکه ثبت شدند. در مرکز قطعات نمونه، از افق معدنی خاک...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران

جلد ۲۸، شماره ۳، صفحات ۵۳۴-۵۵۰

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023